Core Web Vitals Nedir? Kurumsal Site Rehberi

Core Web Vitals nedir?

Core Web Vitals, Google'ın bir sayfadaki gerçek kullanıcı deneyimini ölçtüğü üç metriktir. Bu metrikler sayfanın ne kadar hızlı yüklendiğine, tıklamalara ne kadar çabuk tepki verdiğine ve yüklenirken ne kadar sabit kaldığına bakar. Kısacası ziyaretçinin sitenizde “bekledim mi, takıldım mı, yanlış yere mi tıkladım?” sorularına vereceği cevabı sayıya dökerler. Core Web Vitals, Google'ın sayfa deneyimi dediği daha geniş kavramın bir parçasıdır.

Bu ifadeyi sitenizin hız raporunda gördüyseniz telaşlanmanıza gerek yok. Aşağıda üç metriğin ne anlattığını, bir sayfanın ne zaman geçtiğini ve sonuçları hangi araçta nasıl okuyacağınızı teknik ayrıntıya girmeden anlatıyoruz.

Üç metrik, sade dille

Her metrik üç banda ayrılır: iyi, iyileştirilmeli ve zayıf. Aşağıdaki eşikler Google'ın web.dev sitesindeki güncel metrik sayfalarından alınmıştır.

LCP: Sayfanın ana içeriği ne zaman görünüyor?

LCP (Largest Contentful Paint), ilk ekrandaki en büyük görselin ya da metin bloğunun ekrana gelme süresini ölçer. Ziyaretçi açısından karşılığı şu sorudur: “Aradığım sayfa açıldı mı?” Kurumsal bir sitenin ana sayfasında bu öğe çoğu zaman büyük kapak görseli ya da ana mesajın yazıldığı başlık alanıdır. Menü ve logo hemen gelse bile kapak görseli geç beliriyorsa ziyaretçi sayfayı hâlâ yükleniyor sanar.

INP: Tıklamaya ne kadar çabuk karşılık veriyor?

INP (Interaction to Next Paint), bir tıklama, dokunma ya da klavye girişinden sonra sayfanın ekranda görünür bir karşılık vermesinin ne kadar sürdüğünü ölçer. Yalnızca ilk etkileşime değil, ziyaret boyunca yapılan etkileşimlere bakar. Kurumsal bir sitede bu şöyle hissedilir: Mobilde menü düğmesine basarsınız ve menü bir an gecikerek açılır. İletişim formunda gönder düğmesine basarsınız ve hiçbir şey olmuyormuş gibi görünür. Çerez bandındaki kabul düğmesi ilk dokunuşta tepki vermez. INP, 12 Mart 2024'te FID'nin (First Input Delay, ilk girdi gecikmesi) yerini alarak Core Web Vitals'a girdi.

CLS: Sayfa yüklenirken içerik kayıyor mu?

CLS (Cumulative Layout Shift), sayfadaki içeriğin beklenmedik biçimde ne kadar yer değiştirdiğini gösteren birimsiz bir puandır. Çoğumuzun yaşadığı bir dert: Bir bağlantıya tıklamak üzereyken üstte bir bant belirir, metin aşağı kayar ve başka bir yere tıklarsınız. Kurumsal sitelerde sık görülen örnekler şunlar: sonradan yüklenen yazı tipinin metni yeniden dizmesi, üstte geç beliren bir duyuru bandı ve içeriği aşağı iten bir çerez bandı.

Bir sayfa Core Web Vitals'tan ne zaman “geçer”?

Google bir sayfayı tek bir ziyarete göre değil, belli bir dönemdeki çok sayıda ziyarete göre değerlendirir. Bunu yaparken 75. yüzdelik dilimi kullanır. Yüzdelik dilim, bütün ölçümler en iyiden en kötüye sıralandığında belli bir sıraya denk gelen değerdir. 75. yüzdelik dilimdeki değer, ziyaretlerin dörtte üçünün bu değerde ya da daha iyi olduğunu gösterir.

Bunun pratikteki anlamı şu: Değerlendirme ortalamaya bakmaz, en yavaş dörtte birlik dilime bakar. Ziyaretlerin çoğu hızlı olsa bile bu dilim eşiği aşıyorsa sayfa iyi sayılmaz. Ofisteki hızlı bağlantıyla yaptığınız denemeler iyi görünebilir. Ama yavaş mobil bağlantıyla gelen ziyaretçiler sonucu aşağı çekebilir.

İki kural daha var:

Saha verisi mi, laboratuvar verisi mi?

Hız araçlarında iki ayrı veri türü görürsünüz. Kafa karışıklığının çoğu bu ikisinin karıştırılmasından doğar.

Saha verisi: Chrome kullanıcılarından toplanan gerçek ölçüm (CrUX)

Saha verisi, sitenizi gerçekten ziyaret eden insanların deneyiminden gelir. Kaynağı CrUX'tir (Chrome User Experience Report). CrUX, uygun ayarlara sahip Chrome kullanıcılarının gerçek ziyaretlerinden derlenen, herkese açık bir veri setidir. PageSpeed Insights bu veriyi son 28 günlük dönem üzerinden gösterir. Core Web Vitals değerlendirmesi de bu veriye dayanır.

Laboratuvar verisi: Lighthouse'un tek seferlik testi

Laboratuvar verisi, Lighthouse adlı test aracının sayfanızı belirli bir cihaz ve bağlantı koşulunda bir kez yüklemesiyle oluşur. Kontrollü bir ortamda ölçtüğü için sorunların nedenini bulmakta çok işe yarar. Ama testte gerçek bir kullanıcı yoktur ve kimse bir şeye tıklamaz. Bu yüzden Lighthouse INP'yi ölçemez. Onun yerine TBT'ye (Total Blocking Time) bakar. TBT, sayfanın tıklamalara yanıt veremeyecek kadar meşgul olduğu süreyi gösterir.

PageSpeed Insights'taki performans puanı bu laboratuvar testinden gelir. “Puan yüksek ama Core Web Vitals geçmiyor” durumunun nedeni de budur. Puan tek bir test anını anlatır. Core Web Vitals sonucu ise son 28 günde farklı cihaz ve bağlantılardan gelen gerçek ziyaretçileri anlatır. Test hızlı bir bağlantıyla yapılırken ziyaretçileriniz eski telefonlardan ya da zayıf mobil bağlantıdan geliyor olabilir. Sorun, laboratuvarın göremediği bir anda, yani tıklamadan sonra da yaşanıyor olabilir.

Hangisine göre karar verilmeli?

Sitenizin durumunu değerlendirirken saha verisini esas alın, çünkü Google'ın değerlendirmesi de ona dayanır. Laboratuvar verisini ise sorunun nerede olduğunu anlamak için kullanın. Bir değişikliğin işe yarayıp yaramadığını yayına almadan önce görmek için de laboratuvar testi uygundur. Yeni yayına girmiş ya da az ziyaret alan sitelerde saha verisi hiç olmayabilir. Bu durumda elinizdeki tek gösterge laboratuvar verisidir.

Sitenizin sonucunu nerede görürsünüz?

Google'ın iki ücretsiz aracı bu iş için yeterli.

PageSpeed Insights

1. pagespeed.web.dev adresini açın, sayfanızın adresini yazın ve analizi başlatın.

2. Mobil ve masaüstü sonuçlarına ayrı ayrı bakın.

3. Üstteki alan saha verisidir. Core Web Vitals değerlendirmesinin sonucu, LCP, INP ve CLS'nin 75. yüzdelik dilimdeki değerleri burada yer alır. Bu sayfa için yeterli veri yoksa araç sitenizin tamamına ait veriyi gösterebilir. Gördüğünüz verinin tek sayfaya mı, siteye mi ait olduğuna dikkat edin.

4. Alttaki bölüm laboratuvar verisidir: performans puanı, test sırasında ölçülen metrikler ve tanı bölümündeki iyileştirme önerileri. Bu kısım size sonucun kendisini değil, “neden?” sorusunun ipuçlarını verir.

Search Console Core Web Vitals raporu

Search Console'daki Core Web Vitals raporu tek tek sayfalara değil, sitenizin geneline bakar. Benzer deneyim sunan sayfaları URL grupları hâlinde toplar ve her grubu iyi, iyileştirilmeli ya da zayıf olarak sınıflandırır. Mobil ve masaüstü sonuçları ayrı gösterilir. Bir grubun durumunu, o gruptaki en kötü metrik belirler. Bu raporda tek bir sayfaya takılmayın, zayıf gruptaki sayfaların ortak noktasını arayın. Hepsi aynı şablonu mu kullanıyor? Hepsinin tepesinde aynı büyük görsel alanı mı var? Cevap çoğu zaman bu ortak noktada saklıdır.

Trafiği az olan sitelerde neden “yeterli veri yok” yazar?

Bir sayfanın ya da sitenin CrUX'e girebilmesi için herkese açık olması gerekir. İstatistiksel olarak anlamlı bir veri oluşturacak kadar ziyaretçi alması da gerekir. Search Console da kullanıcı gizliliğini korumak için asgari veri miktarına ulaşmayan grupları raporda göstermez. Kurumsal sitelerin pek çok sayfası, özellikle yeni ya da az ziyaret edilen sayfalar, bu eşiğin altında kalabilir. Bu bir hata ya da ceza değildir. Yalnızca ölçüm için henüz yeterli gerçek ziyaret olmadığını gösterir. Böyle durumlarda PageSpeed Insights'taki laboratuvar testi yol gösterir.

Core Web Vitals Google sıralamasını etkiler mi?

Kısa cevap: Etkiler, ama belirleyici tek unsur değildir. Google, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde kullanıldığını söylüyor. Site sahiplerine de hem aramada başarı hem iyi bir kullanıcı deneyimi için iyi Core Web Vitals değerlerine ulaşmalarını önemle öneriyor. Aynı Google, tek başına bir sayfa deneyimi sinyali olmadığını da belirtiyor. Sayfa deneyimi zayıf olsa bile her zaman en alakalı içeriği göstermeye çalıştığını açıkça yazıyor.

Yani iyi değerler alakalı ve faydalı içeriğin yerini tutmaz. Ziyaretçinin aradığı cevabı veren bir sayfa, yalnızca hızlı olan bir sayfanın önüne geçebilir. SEO'nun temel mantığına dönmek isterseniz SEO nedir? yazımıza göz atabilirsiniz. Core Web Vitals'ı bir sıralama kozu gibi değil, ziyaretçinin sitenizde rahat edip etmediğinin ölçüsü gibi düşünmek daha sağlıklıdır.

Kurumsal sitelerde değerleri çoğu zaman ne bozar?

Nedenler siteden siteye değişir. Yine de kurumsal sitelerde bazı tanıdık tablolar sık karşımıza çıkar:

Bu bölüm tanı içindir. Adım adım kontrol için teknik SEO kontrol listesi yazımızı kullanabilirsiniz. Siteyi henüz kuruyor ya da yeniliyorsanız görsel ağırlığı ve yazı tipi gibi kararları baştan doğru vermek işinizi kolaylaştırır. Bu konuyu kurumsal web sitesini SEO'ya hazırlamak üzerine yazdığımız rehberde anlattık.

Curato bu süreçte nasıl destek oluyor?

Web & SEO hizmetimiz kapsamında önce sitenizin saha verisini Search Console ve PageSpeed Insights üzerinden okuyoruz. Hangi sayfa gruplarının hangi metrikte takıldığını belirliyoruz. Ardından nedenleri laboratuvar testleriyle ayrıştırıyor ve düzeltmeleri geliştirme ekibiyle önceliklendirerek planlıyoruz. Değişikliklerin etkisini de yine saha verisi üzerinden izliyoruz.

Sıkça sorulan sorular

Core Web Vitals sıralamayı tek başına belirler mi?

Hayır. Google, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde kullanıldığını söylüyor. Ama tek bir sayfa deneyimi sinyali olmadığını ve sayfa deneyimi zayıf olsa bile en alakalı içeriği göstermeye çalıştığını da belirtiyor. Alakalı ve faydalı içerik önde gelir.

PageSpeed Insights puanım yüksek ama Core Web Vitals neden geçmiyor?

Puan, Lighthouse'un tek seferlik laboratuvar testinden gelir. Core Web Vitals değerlendirmesi ise son 28 günde gerçek ziyaretçilerden toplanan saha verisine dayanır. Gerçek ziyaretçilerin cihazı ve bağlantısı testtekinden zayıf olabilir. Ayrıca laboratuvar testi INP'yi ölçemez, bu yüzden tıklamalardan sonra yaşanan gecikmeyi göremez.

Search Console'da neden “yeterli veri yok” yazıyor?

Gerçek kullanıcı verisinin gösterilebilmesi için sayfanın ya da sitenin istatistiksel olarak anlamlı bir veri oluşturacak kadar ziyaret alması gerekir. Search Console, kullanıcı gizliliğini korumak için asgari veri miktarına ulaşmayan grupları göstermez. Bu bir ceza değildir. Bu durumda PageSpeed Insights'taki laboratuvar testinden yararlanabilirsiniz.

FID hâlâ bir Core Web Vitals metriği mi?

Hayır. INP, 12 Mart 2024'te FID'nin yerini aldı. Bugün Core Web Vitals'ın üç metriği LCP, INP ve CLS'dir. Eski raporlarda ya da yazılarda FID görürseniz bunun eski bilgi olduğunu bilin.

Mobil ve masaüstü sonuçlarım neden farklı?

Google iki cihaz türünü ayrı değerlendirir. Mobil ziyaretler çoğu zaman daha sınırlı işlem gücüne sahip cihazlarla ve daha değişken bağlantılarla yapılır. Sayfanın mobil düzeni de masaüstünden farklı olabilir. Bu yüzden aynı sayfa bir cihazda geçip diğerinde kalabilir.

Bir düzeltmenin Search Console'a yansıması ne kadar sürer?

Saha verisi son 28 günlük dönemi kapsar. Düzeltme yayına girdikten sonra eski ziyaretler bir süre daha bu verinin içinde kalır, bu yüzden değişiklik kademeli görünür. Search Console'da düzeltmenizi doğrulamayı başlattığınızda rapor 28 günlük bir izleme dönemi uygular. Kesin bir tarih vermek mümkün değildir, çünkü sayfanın bu dönemde yeterli ziyaret alması da gerekir.