Teknik SEO Kontrol Listesi: Site Yayına Girmeden Önce

Yeni bir site yayına hazırlanırken herkes renklere, metinlere ve görsellere bakar. Oysa Google'ın sitenizi bulması, okuması ve dizine eklemesi başka bir katmanda olur: teknik altyapıda. Bu yazıda yayın gününden önce kontrol etmeniz gereken teknik SEO adımlarını sırayla anlatıyoruz. SEO'nun genel mantığına yeniyseniz önce SEO nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Teknik SEO nedir, içerik SEO'dan farkı ne?

Teknik SEO, arama motorlarının sitenizi sorunsuz tarayabilmesi, anlayabilmesi ve dizine ekleyebilmesi için altyapıda yapılan düzenlemelerin bütünüdür. İçerik SEO ise sayfada ne anlattığınızla, yani okurun sorusuna verdiğiniz cevabın kalitesiyle ilgilenir.

Kısacası teknik SEO kapıyı açar, içerik SEO da içeri girmek için bir sebep verir. Biri eksik kalırsa öteki tek başına yetmez.

Tarama ve indekslenme

Google'ın bir sayfayı arama sonuçlarında gösterebilmesi için üç aşama gerekir. İlki taramadır (crawling): Googlebot adlı yazılım bağlantıları ve site haritalarını izleyerek sayfayı bulur ve indirir. İkincisi indekslemedir (dizine ekleme): Google sayfanın ne anlattığını çözümler ve dizinine kaydeder. Üçüncüsü sunmadır: Biri arama yaptığında dizindeki sayfalardan uygun olanlar gösterilir. Google, taradığı her sayfayı dizine ekleyeceğini garanti etmez. Teknik SEO'nun ilk işi bu yolda engel bırakmamaktır.

robots.txt

robots.txt, sitenin kök dizininde (ör. alanadiniz.com/robots.txt) duran düz bir metin dosyasıdır. Arama motoru botlarına sitenin hangi bölümlerini taramamaları gerektiğini söyler. Basit bir örnek:

User-agent: *
Disallow: /panel/
Sitemap: https://alanadiniz.com/sitemap.xml

Burada önemli bir ayrım var: robots.txt taramayı engeller, dizine eklenmeyi engellemez. Google'ın belgelerine göre robots.txt ile engellenmiş bir sayfa, başka yerlerden bağlantı alıyorsa açıklaması olmadan da arama sonuçlarında görünebilir. Bir sayfayı sonuçlardan gerçekten çıkarmak istiyorsanız noindex kullanmalısınız.

Yayın öncesinde en sık yapılan hata da bu dosyayla ilgilidir. Test (staging) ortamında siteyi gizlemek için eklenen Disallow: / satırı, site yayına alınırken unutulur. Bu tek satır bütün sitenin taranmasını durdurur.

sitemap.xml ve lastmod

sitemap.xml, sitenizdeki önemli sayfaların listesini arama motoruna veren dosyadır. Google, iç bağlantıları iyi kurulmuş küçük sitelerin site haritası olmadan da bulunabileceğini söyler. Yine de yeni bir sitede site haritası, sayfaların keşfedilmesini kolaylaştıran pratik bir yardımcıdır.

Site haritasında yalnızca dizine eklenmesini istediğiniz, 200 durum kodu dönen ve canonical adresi kendisi olan sayfalar yer almalı. Yönlendirilen, noindex işaretli ya da 404 veren adresler listeye girmemeli. Google'ın belgelerine göre tek bir site haritası en fazla 50.000 adres içerebilir ve sıkıştırılmamış hâliyle 50 MB'ı geçemez. Daha büyük siteler birden çok dosya ve bir site haritası dizini kullanır.

lastmod, sayfanın en son ne zaman anlamlı biçimde değiştiğini gösteren tarihtir. Google bu değeri yalnızca tutarlı ve doğrulanabilir biçimde doğruysa kullanır. Bütün sayfalara aynı tarihi yazmak ya da her derlemede tarihi bugüne çekmek bu güveni bozar. Doğru kullanım şöyledir: Blog yazılarında yazının güncellenme tarihi, sabit sayfalarda içeriğin gerçekten değiştiği tarih yazılır. Google, priority ve changefreq değerlerini dikkate almaz.

canonical ve noindex

Aynı içerik birden çok adresten açılabilir: ?utm_source= gibi parametreli adresler, sondaki eğik çizgi farkı, filtre sayfaları. Canonical etiketi, bu kopyalardan hangisinin asıl adres olduğunu Google'a bildirir:

<link rel="canonical" href="https://alanadiniz.com/hizmetler/web-tasarim">

İyi bir başlangıç, her sayfaya kendi tam adresini gösteren bir canonical eklemektir. Ancak canonical etiketi bir emir değil, bir öneridir: Google başka sinyallere bakarak farklı bir adresi asıl kabul edebilir. Bu yüzden canonical, iç bağlantılar ve site haritası hep aynı adresi göstermelidir.

noindex başka bir iş görür: Sayfanın arama sonuçlarında hiç görünmemesini ister. Teşekkür sayfaları, site içi arama sonuçları ve test sayfaları için kullanılır:

<meta name="robots" content="noindex">

Dikkat edilmesi gereken bir nokta var: Google'ın noindex etiketini görebilmesi için sayfayı tarayabilmesi gerekir. Aynı sayfayı robots.txt ile de engellerseniz Google etiketi hiç okuyamaz ve sayfa sonuçlarda kalmaya devam edebilir.

Yönlendirmeler ve kırık bağlantılar

Siteniz yenileniyorsa eski adreslerin bir kısmı değişecektir. Eski adrese gelen ziyaretçiyi ve Googlebot'u yeni adrese taşımanın doğru yolu 301 yönlendirmesidir (kalıcı yönlendirme). Google, sunucu tarafında yapılan kalıcı yönlendirmeyi yeni adresin asıl adres olduğuna dair güçlü bir sinyal olarak görür. Geçici yönlendirme (302) ise asıl adresin hâlâ eski adres olduğunu söyler; kalıcı taşımalarda kullanılmamalıdır.

Yayından önce şu üç kontrolü yapın:

1. Adres birleştirme: http://, https://, www. ile başlayan ve www. olmayan sürümlerin hepsi tek bir tercih edilen adrese 301 ile yönlenmeli. Hangi sürümü seçerseniz seçin, canonical ve site haritasında da aynı sürüm kullanılmalı.

2. Eski adres haritası: Eski sitedeki her önemli sayfanın yeni karşılığını bir tabloya yazın ve sayfaları bire bir yönlendirin. Bütün eski adresleri topluca ana sayfaya yönlendirmek ziyaretçinin aradığını bulmasını engeller; Google bu tür yönlendirmeleri soft 404 olarak değerlendirebilir.

3. 404 kontrolü: Gerçekten kaldırılan sayfalar 404 (ya da 410) durum kodu dönmeli. Ekranda “sayfa bulunamadı” yazıp 200 kodu dönen sayfalar soft 404 sayılır. İç bağlantılarda kırık bağlantı ve zincirleme yönlendirme (A → B → C) bırakmayın; bağlantıyı doğrudan son adrese verin.

Kurumsal bir sitenin yayın öncesi hazırlığını sayfa yapısıyla birlikte anlattığımız kurumsal web sitesi SEO hazırlığı yazısı bu bölümü tamamlıyor.

Hız ve Core Web Vitals

Core Web Vitals, Google'ın bir sayfanın gerçek kullanıcılara nasıl bir deneyim sunduğunu ölçtüğü üç metriktir:

Google, bu eşiklerin sayfa ziyaretlerinin en az %75'inde tutturulmasını önerir ve mobil ile masaüstünün ayrı ayrı değerlendirilmesini ister.

PageSpeed Insights ile nasıl bakılır? pagespeed.web.dev adresine sayfanın adresini yazın ve hem mobil hem masaüstü sonuçlarına bakın. Raporun üst bölümünde gerçek kullanıcı verisi yer alır. Bu veri Chrome kullanıcılarından toplanır ve son 28 günü kapsar. Alt bölümde ise Lighthouse'un tek seferlik testinden gelen laboratuvar verisi bulunur. Yeni yayına giren bir sitede yeterli ziyaret olmadığı için gerçek kullanıcı verisi çoğu zaman görünmez; bu bir hata değildir. Yayından önce laboratuvar sonuçlarına ve teşhis önerilerine odaklanın. En sık çıkan sorunlar sıkıştırılmamış büyük görseller, boyutu belirtilmemiş görseller (CLS'nin sık görülen nedeni) ve ağır üçüncü taraf betiklerdir. Yayından sonra da Search Console'daki Core Web Vitals raporunu düzenli izleyin.

Yapılandırılmış veri (schema)

Yapılandırılmış veri, sayfadaki bilgileri arama motorlarının kolayca okuyabileceği standart bir biçimde tarif eden kod bloğudur. Bu biçim schema.org sözlüğüne dayanır ve çoğunlukla JSON-LD olarak yazılır. Ziyaretçi bu kodu görmez; Google ve diğer sistemler okur. Uyulması gereken iki kural var: İşaretleme sayfada görünen içerikle aynı olmalı. Doğru işaretleme de zengin sonuç (arama sonucunda logo, ek bilgi gibi görünümler) çıkacağını garanti etmez.

Yayından önce Google'ın hâlâ desteklediği türleri (ör. Organization ve makale işaretlemesi) Google'ın Zengin Sonuç Testi ile kontrol edin. Service ve FAQPage dâhil bütün işaretlemelerin schema.org'a uygun olup olmadığına da Schema Markup Validator ile bakın.

Yayın öncesi kontrol listesi

Aşağıdaki teknik SEO kontrol listesini kopyalayıp ekibinizle paylaşabilirsiniz.

Bu listeyi tek başınıza yürütmek yerine bir ekiple ilerlemek isterseniz Web & SEO hizmetimiz site geliştirmeyi ve teknik SEO'yu aynı süreçte ele alıyor.

Sıkça sorulan sorular

Teknik SEO ne kadar sürede etkisini gösterir?

Kesin bir süre vermek mümkün değil. Google'ın belgelerine göre bir sayfanın taranması birkaç gün ile birkaç hafta arasında sürebilir. Tarama istemek de sayfanın hemen, hatta hiç dizine ekleneceğini garanti etmez. Teknik düzeltmeler engelleri kaldırır; sayfanın hangi sırada görüneceği ise içeriğe ve başka birçok sinyale bağlıdır.

Teknik SEO için yazılım bilmek gerekir mi?

Kontrollerin çoğu için gerekmez. robots.txt ve sitemap.xml dosyalarını tarayıcıda açmak, PageSpeed Insights'ta test yapmak ve Search Console raporlarını okumak kod bilgisi istemez. Yönlendirme kurmak, şablona canonical ya da schema eklemek gibi düzeltmeler için ise çoğu zaman bir geliştiriciye ihtiyaç duyulur.

Sitemap'i Google'a nasıl bildiririm?

İki yolu var. Birincisi Search Console'da sitenizi açıp Site haritaları raporuna sitemap.xml adresini yazmak ve göndermektir. Bu rapor, dosyanın okunup okunamadığını da gösterir. İkincisi robots.txt dosyasına Sitemap: https://alanadiniz.com/sitemap.xml satırını eklemektir; Google bu satırı tarama sırasında okur.

Core Web Vitals sıralamayı etkiler mi?

Google, Core Web Vitals'ı sıralama sistemlerinde kullandığını söylüyor. Ancak iyi bir sayfa deneyiminin tek başına üst sıralara çıkmayı garanti etmediğini de belirtiyor. Aramaya en uygun cevabı veren içerik önce gelir. Hız, bu içeriğin rahat okunmasını sağlayan bir destek unsurudur.