Yapay zekâ aramalarında görünürlük nedir?
Yapay zekâ aramalarında görünürlük, bir kullanıcı Google'ın AI Overviews ya da AI Mode özelliğinde veya ChatGPT, Gemini, Perplexity gibi bir araçta soru sorduğunda markanızın yanıtta yer almasıdır. Bu üç şekilde olabilir: sitenize kaynak olarak bağlantı verilir, markanızın adı geçer ya da markanız seçenek olarak önerilir.
Bu üç durum birbirinden farklı. Kaynak olarak bağlantı almak, içeriğinizin yanıtı desteklemek için kullanıldığını gösterir ve tıklama getirebilir. Adınızın geçmesi bilinirlik sağlar ama bağlantı içermeyebilir. Önerilmek ise “Bölgemde hangi ajansla çalışabilirim?” gibi bir soruda listede yer almak demektir. Hedefinizi belirlerken hangisini kastettiğinizi netleştirmenizi öneririz.
Klasik SEO'dan farkı: sıralanmak ve kaynak gösterilmek
Klasik aramada amaç, sonuç listesinde üst sıralarda yer almaktır. Yapay zekâ yanıtlarında ise tek bir özet metin olur ve bu metnin yanında ya da içinde birkaç kaynak gösterilir. Kullanıcı bazen bağlantıya hiç tıklamadan yanıtı okuyup geçer.
Yine de iki dünya birbirinden kopuk değil. Google'ın kendi rehberine göre yapay zekâ özellikleri, Google'ın temel sıralama ve kalite sistemlerine dayanıyor. SEO nedir? yazımızda anlattığımız temeller, yapay zekâ SEO çalışmasının da temelidir.
GEO, AEO, AI SEO: bu kısaltmalar ne anlatıyor?
- GEO (Generative Engine Optimization): Üretken yapay zekâ yanıtlarında görünmeye yönelik çalışma. “GEO nedir” diye arayanların bulacağı tanım kabaca budur.
- AEO (Answer Engine Optimization): Sorulara doğrudan yanıt veren içerik hazırlayarak yanıt motorlarında yer alma çalışması.
- AI SEO / yapay zekâ SEO: Aynı hedef için kullanılan daha genel bir ad.
Google bu konuda net: rehberine göre üretken yapay zekâ araması için optimizasyon yapmak, arama deneyimi için optimizasyon yapmakla aynı şey. Yani bu kısaltmalar yeni bir disiplin değil, SEO'nun yapay zekâ yanıtlarına bakan yüzü.
Yapay zekâ yanıtları kaynaklarını nereden alıyor?
Kısaca: Google kendi arama dizininden, web araması yapan sohbet araçları ise yanıt verirken yaptıkları internet aramasından alıyor. Hangi kaynağın tam olarak nasıl seçildiğini yalnızca araç sahipleri bilir. Bu yüzden aşağıda yalnızca resmî belgelerde yazanları aktarıyoruz.
Google AI Overviews ve AI Mode
Google'ın yapay zekâ özellikleri için optimizasyon rehberine göre bu özellikler iki yolla çalışıyor. Birincisi, yanıtı arama dizinindeki sayfalara dayandırmak. İkincisi, soruyla ilgili ek aramalar yapıp daha fazla sonuç bulmak. Bir sayfanın kaynak olabilmesi için Google'da dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekiyor. Google bunun garantisi olmadığını da ayrıca belirtiyor.
AI Overviews'daki bağlantıların görünümü Ekim 2026'da değişti. Ayrıntılar için AI Overviews'daki yeni bağlantı düzeni (Ekim 2026) yazımıza bakabilirsiniz.
ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi sohbet araçları
Web araması yapan sohbet araçları, yanıt verirken interneti tarar ve kullandıkları sayfaları kaynak olarak gösterir. Bunun için kendi botlarını kullanırlar. OpenAI'nin bot belgesine göre ChatGPT'nin arama özelliklerinde siteleri göstermek için OAI-SearchBot kullanılıyor. Perplexity'nin bot belgesine göre ise sitelerin Perplexity sonuçlarında gösterilmesi ve bağlantı alması için PerplexityBot kullanılıyor.
Bu belgeler kaynakların hangi ölçütlerle seçildiğini anlatmıyor. Bu nedenle “şunu yaparsanız ChatGPT sizi önerir” gibi kesin bir formül yok. Elimizdeki en sağlam yol, sitenizin bu botlara açık, anlaşılır ve güvenilir olması.
Markalar ne yapmalı? 6 adım
Aşağıdaki adımlar hem Google'ın yapay zekâ özellikleri hem de sohbet araçları için geçerli. Hepsi iyi SEO'nun parçası.
1. Markanızı her yerde aynı şekilde tanımlayın
Yapay zekâ yanıtlarında marka görünürlüğü, markanızın kim olduğunun net anlaşılmasıyla başlar. Sitenizde, Google İşletme Profili'nde, sosyal medya hesaplarınızda ve sektör platformlarında aynı bilgileri kullanın:
- Aynı marka adı (kısaltma ve yazım farkları olmadan)
- Aynı hizmet listesi ve aynı tanım cümlesi
- Aynı hizmet bölgesi
- Aynı adres, telefon ve e-posta
Sitenize Organization schema ekleyin ve sosyal profillerinizi sameAs alanında listeleyin. Schema, sayfadaki bilgiyi arama motorlarına makinelerin okuyabileceği biçimde anlatan bir kod biçimidir (yapılandırılmış veri). sameAs ise “bu profiller de bize ait” demenin yoludur.
2. Sorulara doğrudan yanıt veren sayfalar yazın
Kullanıcıların sorduğu soruları başlık yapın ve yanıtı ilk paragrafta verin. Bu yazının da her bölümü böyle kurgulandı. Uygulamada:
- Ara başlıkları soru biçiminde yazın (“Ne kadar sürer?”, “Kimler için uygun?”).
- Her bölümün ilk bir iki cümlesi tek başına okunduğunda bile soruyu yanıtlasın.
- Sayfanın sonuna gerçek müşteri sorularından oluşan bir SSS ekleyin.
- Seçenekleri karşılaştırırken tablo kullanın.
Hangi soruların sorulduğunu bulmak için anahtar kelime araştırması yazımızdaki yöntemleri, satış ve müşteri hizmetleri ekibinize en sık gelen soruları kullanabilirsiniz.
3. Kanıt ekleyin: tarih, yazar, kaynak ve kendi deneyiminiz
Okura ve yapay zekâya içeriğinizin neden güvenilir olduğunu gösterin. Google'ın rehberi kendine özgü bir bakış açısını ve ilk elden deneyimi öne çıkarıyor, internette zaten söylenmiş olanı tekrar etmemeyi öneriyor. Bunun için:
- Yazının yayın ve güncellenme tarihini gösterin.
- Yazarın adını ve uzmanlığını belirtin.
- Bir veri ya da kural aktarıyorsanız birincil kaynağa bağlantı verin.
- Kendi sürecinizi, çalışırken gördüklerinizi ve fotoğraflarınızı ekleyin.
4. Sitenin taranabildiğinden emin olun
Botlar sayfanıza ulaşamazsa içeriğiniz yanıtta kullanılamaz. Şunları kontrol edin:
- robots.txt: Önemli sayfaları yanlışlıkla engellemediğinizden emin olun.
- noindex: Dizine girmesini istediğiniz sayfalarda noindex etiketi olmasın.
- JavaScript: Google'ın rehberine göre JavaScript sorun değil, yeter ki engellenmesin. Yine de ana metnin sayfa açıldığında HTML'de bulunması işinizi kolaylaştırır.
Yapay zekâ botları için önemli bir ayrıntı var: arama botu ile eğitim botu ayrı. OpenAI'nin belgesine göre OAI-SearchBot, sitelerin ChatGPT aramasında gösterilmesi için kullanılıyor. GPTBot ise yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılabilecek içeriği tarıyor. GPTBot'u engellemek eğitimle ilgili bir tercih. OAI-SearchBot'u engellerseniz siteniz ChatGPT'nin arama yanıtlarında gösterilmiyor. Ayrıntılı tarama kontrolleri için teknik SEO kontrol listesi yazımıza bakabilirsiniz.
5. Yapılandırılmış veri kullanın
Schema, sayfanızın ne anlattığını daha net hale getirir. Ancak yapay zekâ özellikleri için şart değildir. Google'ın rehberine göre yapay zekâ aramasında görünmek için yapılandırılmış veri ya da özel bir schema.org işaretlemesi gerekmiyor. Schema, zengin sonuçlara uygunluk için ve genel SEO'nun parçası olarak kullanılmaya devam ediyor. Bir ajans ya da hizmet işletmesi için işe yarayan türler:
- Organization: Marka adı, logo, iletişim bilgisi, sameAs bağlantıları
- Service: Sunduğunuz hizmetler ve hizmet bölgesi
- BlogPosting: Yazı başlığı, yazar ve tarih
- FAQPage: Sayfadaki SSS bölümü
Schema'daki bilgi, sayfada görünen bilgiyle aynı olmalı. Sayfada olmayan bir şeyi yalnızca kodda yazmayın.
6. Sitenizin dışında da anılın
Yapay zekâ araçları yalnızca sizin sitenize bakmaz, sizden bahseden başka kaynaklara da bakabilir. Bu yüzden markanızın güvenilir yerlerde doğru bilgiyle yer alması önemli:
- Google İşletme Profili: Google'ın rehberine göre İşletme Profilleri, işletmelerin yapay zekâ yanıtlarında görünmesine yardımcı olabiliyor. Kurulum için yerel SEO ve işletme profili yazımıza bakabilirsiniz.
- Sektör platformları ve dernekler: Üyelik ve rehber kayıtlarınızı güncel tutun.
- Basın: Gerçekten haber değeri olan gelişmeleri paylaşın.
- LinkedIn: Şirket sayfanızı ve ekibinizin uzmanlık içeriklerini düzenli güncelleyin.
Burada kestirme yol yok. Ücretli ya da sahte bahsetmeler bu adımın amacına ters düşer. Nedenini bir sonraki bölümde anlatıyoruz.
Ne yapmamalı?
Kestirme yolların çoğu ya işe yaramıyor ya da spam sayılıyor. Google'ın optimizasyon rehberinde öne çıkan uyarılar şunlar:
- Yapay zekâ için ayrı içerik yazmak: Rehbere göre yapay zekâ için özel ifadeler kullanmaya ya da uzun kuyruklu her kelime varyasyonunu tek tek yazmaya gerek yok. Sistemler eş anlamlıları ve anlamı kavrayabiliyor.
- İçeriği küçük parçalara bölmek: Google'a göre içeriği parçalara ayırmak gerekmiyor ve ideal bir sayfa uzunluğu yok.
- Toplu ve düşük kaliteli içerik üretmek: Sıralamayı ya da yapay zekâ yanıtlarını etkilemek amacıyla çok sayıda sayfa üretmek, Google'ın ölçekli içerik kötüye kullanımı (scaled content abuse) spam politikasını ihlal ediyor.
- Sahte bahsetmeler: Rehbere göre yapay olarak bahsetme toplamak sanıldığı kadar yararlı değil ve spam sistemleri bu tür içeriği engelliyor.
- AEO/GEO diye satılan kısa yollar: Google, önerilen pek çok “hile”nin işe yaramadığını söylüyor. Sıralama başarısı vaat eden ya da Google'ın iç ölçümlerine erişimi olduğunu iddia eden araçlara karşı da uyarıyor.
Bunlara iki maddeyi de biz ekliyoruz. Birincisi, anahtar kelime doldurmak. Bu, Google'ın spam politikalarında ayrıca yer alıyor. İkincisi, sahte yorum yazdırmak. Bu da kısa vadede bir şey kazandırsa bile markanın güvenilirliğini zedeler. Spam politikalarının uygulamadaki etkisini Google Eylül 2026 spam güncellemesi yazımızda anlatmıştık.
llms.txt gerekli mi?
Google'da görünmek için hayır. llms.txt, sitenin içeriğini yapay zekâ araçları için özetleyen ve sitenin kök dizinine konan bir metin dosyası önerisidir. “llms.txt nedir” sorusunun kısa yanıtı bu. Google'ın rehberine göre Google Arama bu tür dosyaları kullanmıyor ve yapay zekâ özelliklerinde görünmek için bunlar gerekli değil.
Başka servisler bu dosyayı okuyabilir. Bu yüzden eklemenin bir zararı yok, biz de kendi sitemizde bir llms.txt dosyası tutuyoruz. Ancak bu dosyanın sizi herhangi bir yanıtta görünür kılacağını söyleyemeyiz. Önceliği her zaman sayfaların kendisine verin: llms.txt, sitede olmayan bir bilgiyi telafi etmez.
Görünürlük nasıl ölçülür?
Google tarafını Search Console'dan, sohbet araçlarını düzenli elle kontrolle, bu araçlardan gelen ziyaretleri de GA4'ten izleyebilirsiniz. Üçü farklı soruları yanıtlar: Google'da ne kadar gösterildiniz, sohbet araçlarında anılıyor musunuz, yanıtlardan sitenize kimler geldi?
Search Console: Üretken Yapay Zekâ performans raporu
Google, Search Console'a “Üretken yapay zeka performans raporu” adlı yeni bir rapor ekledi. Rapor, sitenizin AI Overviews ve AI Mode'da kaç kez gösterildiğini sayfa, ülke ve tarih bazında gösteriyor ve 31 Ağustos 2026'dan beri bütün sitelere açılıyor. Rapor yalnızca gösterimi ölçüyor, tıklamayı göstermiyor. Arama ve Discover için ayrı sürümleri var ve Google'ın yardım sayfasından doğrudan açılabiliyor.
Bu rapor yalnızca Google'ın kendi özelliklerini kapsar. ChatGPT, Gemini ya da Perplexity'deki görünürlüğünüzü göstermez.
ChatGPT, Gemini ve Perplexity için elle kontrol
“ChatGPT'de markam görünür mü?” sorusunu yanıtlayan resmî bir rapor yok. En pratik yol, düzenli ve aynı yöntemle kontrol etmek:
- 1. Müşterilerinizin sorabileceği soruları bir listeye yazın (hizmet, bölge, karşılaştırma ve marka adıyla sorulan sorular).
- 2. Her ay aynı soruları aynı araçlarda sorun.
- 3. Yanıtlar her seferinde değişebilir. Bu yüzden her soruyu birkaç kez sorun ve sonucu oran olarak not edin, örneğin “5 denemenin 2'sinde anıldı”.
- 4. Her denemede üç durumu ayrı işaretleyin: kaynak bağlantısı aldınız mı, adınız geçti mi, önerildiniz mi?
- 5. Markanız hakkında yanlış bir bilgi görürseniz yanıtın gösterdiği kaynağa bakın ve bilgiyi o kaynakta düzeltmeye çalışın.
Tek bir denemeye bakarak sonuç çıkarmayın. Değerli olan, aylar içindeki eğilimdir.
GA4'te yapay zekâ kaynaklı ziyaretler
GA4'te Trafik edinme raporunu açın ve Oturum kaynağı boyutuna bakın. Kaynak adında chatgpt, perplexity ya da gemini geçen satırlar, bu araçların yanıtlarındaki bağlantılardan sitenize gelen ziyaretleri gösterir. Her ziyaret kaynak bilgisiyle gelmeyebilir, bir kısmı doğrudan trafik olarak görünebilir. Bu yüzden bu rakamı kesin bir sayı olarak değil, bir eğilim olarak okuyun.
Başlangıç için kontrol listesi
AI SEO kontrol listesi ya da GEO kontrol listesi arıyorsanız, önceki bölümleri şu 10 maddede topladık:
- 1. Marka adı, hizmetler, hizmet bölgesi ve iletişim bilgisi sitede ve tüm profillerde aynı mı?
- 2. Sitede Organization schema var mı ve sameAs alanında sosyal profiller listeli mi?
- 3. En sık sorulan müşteri sorularının her biri için yanıt veren bir sayfa ya da bölüm var mı?
- 4. Bu sayfalarda yanıt ilk paragrafta veriliyor mu ve ara başlıklar soru biçiminde mi?
- 5. Yazılarda tarih, yazar ve birincil kaynak bağlantıları görünüyor mu?
- 6. robots.txt ve noindex önemli sayfaları engellemiyor mu? OAI-SearchBot ve PerplexityBot için kararınız bilinçli mi?
- 7. Ana metin, sayfanın HTML'inde görünüyor mu?
- 8. Service, BlogPosting ve FAQPage schema'sı sayfadaki içerikle uyumlu mu?
- 9. Google İşletme Profili ve sektör platformlarındaki kayıtlar güncel mi?
- 10. Search Console raporu, aylık elle kontrol ve GA4 kaynak takibi bir takvime bağlandı mı?
Curato Agency nasıl destek oluyor?
Web ve SEO hizmetimiz kapsamında bu rehberdeki adımları üç başlıkta ele alıyoruz:
- Teknik denetim: robots.txt, noindex, sayfaların taranabilirliği ve yapay zekâ botlarının erişimini kontrol ediyoruz.
- İçerik: Müşterilerinizin gerçekte sorduğu soruları çıkarıyor, mevcut sayfaları soru ve yanıt düzenine getiriyor, eksik konular için yeni içerik planlıyoruz.
- Schema: Organization, Service, BlogPosting ve FAQPage işaretlemesini sayfadaki bilgiyle uyumlu şekilde kuruyoruz.
Yeni bir site kuruyorsanız ya da yenilemeye hazırlanıyorsanız kurumsal web sitesini SEO'ya hazırlamak yazımız iyi bir başlangıç olur. Yapay zekâ yanıtlarında yer almayı kimse garanti edemez. Bizim yaptığımız, sitenizin bu yanıtlarda kullanılabilecek kadar açık, anlaşılır ve güvenilir olmasına çalışmak.
Sıkça sorulan sorular
Yapay zekâ aramalarında görünmek için ayrıca bir şey yapmak gerekir mi, yoksa SEO yeterli mi?
Google'ın rehberine göre yapay zekâ özellikleri için ayrı bir optimizasyon gerekmiyor. Temel SEO çalışması burada da geçerli. Sohbet araçları için ise sitenizin bu araçların arama botlarına açık olması ve markanızın sitenin dışında da doğru bilgiyle anılması önemli.
AI Overviews'da kaynak olarak çıkmak için Google'a başvurmak gerekir mi?
Hayır, böyle bir başvuru yok. Google'a göre bir sayfanın AI Overviews'da kaynak olabilmesi için dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekiyor. Bu, kaynak gösterilmenin garantisi değil.
llms.txt dosyası Google sıralamasını etkiler mi?
Hayır. Google'ın rehberine göre Google Arama bu tür dosyaları kullanmıyor. Dosya başka servisler için eklenebilir ama Google'daki görünürlüğünüzü değiştirmez.
ChatGPT'de markamın anılıp anılmadığını nasıl kontrol ederim?
Sabit bir soru listesi hazırlayın ve her ay aynı soruları ChatGPT'ye birkaç kez sorun. Yanıtlar değişebildiği için sonucu oran olarak not edin. Bağlantı almayı, adınızın geçmesini ve önerilmeyi ayrı ayrı işaretleyin.
Yapay zekâ botlarını robots.txt ile engellemeli miyim?
Bu, neyi engellemek istediğinize bağlı. OpenAI'nin belgesine göre GPTBot model eğitimi için, OAI-SearchBot ise ChatGPT aramasında siteleri göstermek için kullanılıyor. Eğitimden çıkmak istiyorsanız GPTBot'u engelleyebilirsiniz. OAI-SearchBot'u engellerseniz ChatGPT'nin arama yanıtlarında gösterilmezsiniz.
Küçük bir işletme yapay zekâ yanıtlarında görünebilir mi?
Evet, görünebilir. Bunun için büyük bir bütçe şart değil. Net marka bilgisi, gerçek sorulara yanıt veren sayfalar ve güncel bir Google İşletme Profili, küçük işletmeler için de geçerli adımlar. Yine de görünmenin garantisi yok.
Kaynaklar
- Google Search Central: Yapay zekâ özellikleri için optimizasyon rehberi
- Google Search Central: Spam politikaları
- Google Search Central Blog: Search Console üretken yapay zekâ performans raporları
- Search Console Yardımı: Üretken yapay zeka performans raporu
- OpenAI: Overview of OpenAI Crawlers
- Perplexity: Perplexity Crawlers

